Waar kan een batterij of generator het net ontlasten, en hoe snel?

Een batterij of generator die op het drukste moment stroom het net in stuurt. Daardoor hoeft er op dat uur minder van bovenaf binnen te komen. Het net raakt minder vol, en de netbeheerder kan meer klanten aansluiten zonder dat er eerst een kabel bij komt.

De piek is vaak smal. Het station zit meestal tientallen uren per jaar boven de grens. Een batterij vangt die uren op en laadt daarna weer bij. U hoeft dus niet het hele jaar te leveren.

Geordend van snel naar langzaam.

Vorm	Doorlooptijd	Wat het is
Gehuurde containerbatterij	weken tot maanden	De snelle overbrugging. Een container staat er binnen weken tot maanden, als er een kavel met aansluiting is. Voor een winter of een bouwfase is huren vaak verstandiger dan kopen.
Bouwstroombatterij	weken tot maanden	Een mobiele batterij op een bouwplaats vervangt de bouwstroomaansluiting of vult hem aan. Dat haalt een tijdelijke vraag van het net en houdt een woningbouwproject in beweging.
Tijdelijke gasgeneratoren via de flextender	jaren	De netbeheerder kan via een flextender van de netbeheerder in uw regio (een uitvraag waarmee hij regelbaar vermogen inkoopt) vragen naar vermogen dat op afroep invoedt. Tijdelijke gasgeneratoren passen daarin. Ze staan een paar jaar, tot de verzwaring klaar is. Hier zitten de zwaarste vergunningsvragen: stikstof en geluid.
Batterij bij het station	jaren	Een batterij naast of vlak achter een HS/MS-station (het station dat hoogspanning omzet naar 10 kV voor de wijken) helpt het netdeel zelf. Staat hij op 150 kV, dan helpt hij de ring. Welke eerst komt, hangt af van welke laag knelt. Een grote batterij kost miljoenen. Hij is alleen rendabel met inkomsten uit handel, en die rekent de investeerder door.

Per kavel lopen we dezelfde vier vragen af.

Omgevingsvergunning. Past een batterij of generator in het omgevingsplan? Zo niet, dan is een omgevingsplanactiviteit nodig. Dat scheelt maanden, soms een jaar.

Stikstof en AERIUS. Een gasgenerator stoot stikstofoxiden uit. Met AERIUS Calculator, het rekenprogramma voor stikstof van het RIVM, berekent u de depositie op Natura 2000-gebieden. AERIUS rekent tot 0,005 mol per hectare per jaar. Rekent uw project daarboven, dan is meestal een natuurvergunning nodig. Die ondergrens staat politiek ter discussie; vraag de provincie welke grens geldt op het moment van uw aanvraag. Sinds de Porthos-uitspraak (Raad van State, 2022) telt ook de bouwfase. Een batterij heeft dit probleem in de gebruiksfase niet.

Geluid. Omvormers, koeling en motoren maken geluid, ook 's nachts. De afstand tot woningen en de geluidsnormen in het omgevingsplan bepalen of een kavel kan.

PGS 37-2. Voor energieopslagsystemen is PGS 37-2 het richtsnoer bij vergunning of maatwerk: afstanden, brandscheiding, bluswater en toegang voor de brandweer. De veiligheidsregio kijkt mee. Een kavel die te krap is, valt hier af.

Wie deze vier vragen vooraf beantwoordt, weet welke kavels kansrijk zijn voordat een marktpartij zich meldt.

Maatregel	Wie regelt het	Doorlooptijd
Batterij bij het station	marktpartij, gemeente voor kavel en vergunning	jaren
Gehuurde containerbatterij	marktpartij of bedrijf, met kavel en aansluiting	weken tot maanden
Tijdelijke gasgeneratoren via de flextender	netbeheerder in uw regio, gemeente en provincie voor de vergunning	jaren, als de netbeheerder een flextender uitschrijft
Bouwstroombatterij	bouwer of verhuurder	weken tot maanden
Directe lijn windturbine met opslag	eigenaar van de turbine, gemeente voor de vergunning	jaren
Lokale batterijen op bedrijventerreinen en bij laadpleinen	bedrijven, exploitant van het laadplein	binnen een jaar

Alleen de batterijen en generatoren uit dit dossier. Elke regel zegt wat de maatregel vraagt.

1. Weken tot maanden

   als het aanbod er is

   • Gehuurde containerbatterijeen kavel met een aansluiting
   • Bouwstroombatterijeen bouwer of verhuurder op de bouwplaats

2. Binnen een jaar

   met bedrijven samen

   • Batterij achter de metereen bedrijf dat de batterij plaatst

3. Jaren

   vaak met de vergunning of de grond als kritiek pad

   • Batterij bij het stationgrond bij het station en een vergunning
   • Gasgeneratoren via een regionale flextendereen flextender van de netbeheerder in uw regio en een vergunning

Wat u kunt doen: begin met wat in de eerste twee banden staat. Dat loopt naast de verzwaring en wacht er niet op.

Indicatie per maatregel. Verzwaring: kengetal uit de praktijk; vraag de planning voor uw station bij de netbeheerder.

Een gehuurde containerbatterij kan binnen weken tot maanden, als er een kavel met aansluiting is. Een bedrijfsbatterij of flex bij bedrijven binnen een jaar. Een grote stationsbatterij en gasgeneratoren via de flextender kosten jaren. Bij die laatste groep bepaalt de vergunning de duur.

Per voedingsgebied zetten we het tekort naast de maatregelen die daarvoor te treffen zijn, met een lage en een hoge variant en een startjaar. Daarnaast tonen we de uren boven de grens als duurkromme (een grafiek met de uren van hoog naar laag), zodat zichtbaar is hoe smal de piek is.

Op de kaart staan de kavels met hun afstand tot het station en hun ruimtelijke beperkingen: Natura 2000, NNN (het Natuurnetwerk Nederland), woningen binnen de geluidscontour. Per kavel staat de vergunningsroute erbij. De netbeheerder toetst het overzicht. Zo kan hij tenderen op locaties die werkelijk haalbaar zijn.