Hoe krijgt u bedrijven zover dat ze flexibel vermogen vrijmaken?

Een nieuw station duurt jaren. Een bedrijf dat zijn piek een uur verschuift, kan dat volgend kwartaal doen. Op veel bedrijventerreinen zit flexibel vermogen dat niemand ooit heeft opgevraagd: koelcellen, compressoren, laadpalen voor bestelbussen, ovens die op een vast tijdstip opstarten.

In sommige congestieplannen gaat de netbeheerder uit van meer flex dan er in contracten vastligt. Vraag dat na voor uw gebied. Het gat tussen wat verwacht wordt en wat in contracten vastligt, is het eerste dat wij zichtbaar maken. Pas dan weet een wethouder hoe groot de opgave op een terrein echt is.

Congestiemanagement en biedplicht

Sinds de ACM congestiemanagement verplicht stelde, moeten aangeslotenen van 1 MW of meer gecontracteerd transportvermogen (het vermogen dat in hun contract met de netbeheerder staat) in een congestiegebied (een gebied waar het net vol is) kunnen bieden, als de netbeheerder de biedplicht afroept. Die biedplicht bestaat. In de praktijk biedt lang niet iedereen mee, of tegen een prijs waar de netbeheerder niets mee kan.

Bedrijfsbatterij achter de meter

Een batterij achter de meter vangt de eigen piek op en kan ook op afroep leveren. Hij is duur en heeft een eigen vergunning en brandveiligheid (PGS 37-2, de richtlijn voor brandveilige opslag van batterijen) nodig. Daarom komt hij bij ons pas in beeld nadat de goedkopere bronnen zijn bekeken.

Koelhuis als buffer

Een koelhuis is een thermische batterij. Koel twee graden dieper voor de avondpiek en het koelhuis kan de compressoren vaak een of twee uur uitzetten, binnen de grenzen voor productkwaliteit en voedselveiligheid. Dit is een van de goedkoopste vormen van flex die er is.

Processen buiten de piek

Ploegendiensten, batchprocessen, het laden van een wagenpark: veel hiervan is aan een tijdstip gebonden uit gewoonte. Een kwartier later starten kan genoeg zijn. Op kwartierdata (het verbruik per kwartier) ziet u precies welke starts samenvallen met de piek van het netvlak (de laag van het net waar het knelpunt zit).

WKK of biogas op piekuren

Een bestaande WKK (een installatie die stroom en warmte tegelijk maakt) of biogasinstallatie die op de piekuren draait, levert lokaal vermogen op het moment dat het net het nodig heeft. Vaak draait die installatie nu op een vast schema of op de stroomprijs. Een ander schema kost weinig.

Tijdsblokcontract voor nieuwe aanvragers

Een bedrijf dat in de wachtrij staat, kan soms wel met een tijdsblokcontract aan de slag. Het krijgt dan alleen transportcapaciteit buiten vaste uren, bijvoorbeeld 's nachts. Voor een bedrijf met een flexibel proces is dat beter dan jaren wachten.

Maatregel	Wie regelt het	Doorlooptijd
Congestiemanagement en biedplicht	bedrijf en netbeheerder	binnen een jaar
Batterij achter de meter	bedrijf	binnen een jaar
Koelhuis als buffer	bedrijf	weken tot maanden
Processen buiten de piek	bedrijf	weken tot maanden
WKK of biogas op piekuren	bedrijf, met de netbeheerder	weken tot maanden
Tijdsblokcontract	netbeheerder en bedrijf	weken tot maanden, als de netbeheerder het in uw gebied aanbiedt

Zwarte lijn: verbruik per kwartier. Blauw vlak: het deel boven de grens dat naar een ander uur kan.

Een dag uit een jaar kwartierdata, kW per kwartier.

1. 1Kwartierdata ophalen met toestemming van het bedrijf, een jaar lang.
2. 2Per bedrijf zien wat kan schuiven welk verbruik op de piek zit en of het later kan.
3. 3Optellen per station zo ziet u hoeveel kW een station terugkrijgt.

Voor uw woningbouw: de kW die bedrijven schuiven, komen op hetzelfde station vrij als de vraag van uw nieuwe wijk.

Uit andere regio's kennen we de redenen waarom bedrijven afhaken. Het zijn er steeds dezelfde.

Onzekere opbrengst. Een bedrijf weet niet wat het verdient. De oplossing is rekenen met zijn eigen kwartierdata en de uren waarop de netbeheerder waarschijnlijk afroept. Een bedrag per jaar op papier werkt beter dan een folder.

Contractrisico. Een directeur is bang voor boetes als de productie een keer voorgaat. Dat lost u op door het contract regel voor regel door te nemen, met de netbeheerder erbij, en de grenzen zo te kiezen dat het bedrijf ze altijd haalt. Liever 200 kW zeker dan 500 kW op hoop.

Energie heeft geen prioriteit. Voor de meeste ondernemers is stroom een kostenpost en geen kernzaak. Hier helpt de gemeente. Een uitnodiging van de wethouder, samen met parkmanagement, opent deuren die een netbeheerder alleen niet open krijgt.

Per bedrijf maken we een flexscan op kwartierdata. Die laat zien welke installaties schuifbaar zijn, hoeveel kW, op welke uren en voor hoe lang. Het is meteen het begin van een dossier voor de Flex-e-regeling van RVO, als het bedrijf later een haalbaarheidsstudie wil laten doen.

Alle scans samen vormen een kansenregister per terrein: locatie, proces, profiel en contactpersoon. Daarmee kan de netbeheerder gericht aanbieden. En de regio ziet hoeveel flex er per terrein werkelijk vrij te maken is.

In een sprint spreken wij twintig bedrijven op een terrein en rekenen we per bedrijf door. De uitkomst is een tabel met per bedrijf de flex in kW, de uren en de drempel die nog speelt. Daaronder staat een shortlist van bedrijven die klaar zijn voor een contract met de netbeheerder of samen een groepscontract kunnen aangaan. Wij beloven geen aansluitruimte; die geeft alleen de netbeheerder.